Vì sao trẻ nhỏ dễ bị hóc dị vật?
Trẻ nhỏ có phản xạ nhai nuốt chưa hoàn thiện, thường:
- - Vừa ăn vừa chạy nhảy
- - Cười đùa khi ăn
- - Thích ngậm đồ vật nhỏ
- - Nuốt chưa kỹ
Ngoài ra đường thở của trẻ hẹp hơn người lớn nên dị vật rất dễ gây tắc nghẽn.
Những dị vật trẻ dễ bị hóc nhất
Các dị vật thường gặp gồm:
- - Kẹo cứng
- - Hạt dưa, hạt lạc
- - Nho nguyên trái
- - Thạch
- - Xúc xích
- - Đồng xu
- - Pin cúc áo
- - Đồ chơi nhỏ
Trong đó pin cúc áo và vật sắc nhọn đặc biệt nguy hiểm vì có thể gây tổn thương nghiêm trọng đường thở và thực quản.
Dấu hiệu trẻ bị hóc dị vật
Cha mẹ cần nghi ngờ trẻ bị hóc dị vật nếu trẻ đột ngột:
- - Ho sặc sụa
- - Khó thở
- - Tím môi
- - Không nói được
- - Thở rít
- - Ôm cổ
- - Chảy nước mắt
- - Hoảng loạn
Một số trường hợp nặng trẻ có thể:
- - Ngừng thở
- - Mất ý thức
- - Tím tái toàn thân
“1 phút vàng” khi trẻ bị hóc dị vật là gì?
Khoảng thời gian ngay sau khi trẻ bị hóc dị vật là thời điểm quan trọng nhất để khai thông đường thở.
Nếu xử trí đúng và kịp thời trong khoảng 1 phút đầu tiên có thể giúp:
- - Đẩy dị vật ra ngoài
- - Khôi phục hô hấp
- - Giảm nguy cơ tổn thương não do thiếu oxy
Ngược lại nếu chậm trễ có thể đe dọa tính mạng trẻ.
Cách sơ cứu trẻ hóc dị vật đúng cách
Với trẻ dưới 1 tuổi
Bước 1: Đặt trẻ nằm sấp trên cẳng tay
- - Đầu thấp hơn ngực
- - Giữ chắc đầu và cổ trẻ
Bước 2: Vỗ lưng 5 cái
Dùng gót bàn tay vỗ mạnh và dứt khoát vào vùng giữa hai xương bả vai.
Bước 3: Ấn ngực 5 lần
Nếu dị vật chưa ra:
- - Lật trẻ lại
- - Dùng 2 ngón tay ấn giữa ngực khoảng 5 lần
Lặp lại cho đến khi dị vật bật ra hoặc trẻ thở lại được.
Với trẻ trên 1 tuổi
Thực hiện thủ thuật Heimlich
Bước 1:
Đứng phía sau trẻ, vòng tay qua bụng.
Bước 2:
Đặt một nắm tay ở vùng trên rốn, dưới xương ức.
Bước 3:
- - Dùng tay còn lại ôm nắm tay và giật mạnh hướng từ dưới lên trên.
- - Lặp lại nhiều lần cho đến khi dị vật bật ra.
Những sai lầm nguy hiểm khi sơ cứu hóc dị vật
Nhiều cha mẹ hoảng loạn nên xử lý sai cách như:
- - Dùng tay móc họng khi không nhìn thấy dị vật
- - Cho trẻ uống nước
- - Dốc ngược trẻ mạnh
- - Tự ý lấy dị vật bằng vật cứng
Những cách này có thể làm dị vật mắc sâu hơn hoặc gây tổn thương đường thở.
Khi nào cần gọi cấp cứu ngay?
Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu nếu:
- - Trẻ tím tái
- - Ngừng thở
- - Mất ý thức
- - Dị vật không bật ra
- - Trẻ vẫn ho nhiều, khó thở sau sơ cứu
Ngay cả khi dị vật đã ra ngoài nhưng trẻ còn ho kéo dài cũng nên được kiểm tra để tránh dị vật còn sót.
Cách phòng tránh hóc dị vật ở trẻ nhỏ
Để hạn chế nguy cơ hóc dị vật, cha mẹ nên:
- - Không cho trẻ vừa ăn vừa chơi
- - Cắt nhỏ thức ăn phù hợp độ tuổi
- - Tránh cho trẻ ăn hạt cứng khi còn quá nhỏ
- - Không cho trẻ chơi đồ vật kích thước nhỏ
- - Luôn có người lớn quan sát khi trẻ ăn
Ngoài ra cần dạy trẻ ngồi yên khi ăn và nhai kỹ trước khi nuốt.
Những dị vật đặc biệt nguy hiểm cần lưu ý
Pin cúc áo
Có thể gây bỏng hóa chất rất nhanh nếu mắc trong thực quản.
Hạt nở
Khi gặp nước có thể phình to gây tắc nghẽn nặng hơn.
Nam châm nhỏ
Nếu nuốt nhiều viên có thể gây thủng ruột nguy hiểm.
Khi nghi ngờ trẻ nuốt các vật này cần đưa đi cấp cứu ngay dù trẻ chưa có triệu chứng rõ ràng.
Kết luận
Hóc dị vật ở trẻ là tình huống nguy hiểm có thể xảy ra bất ngờ chỉ trong vài giây. Việc nhận biết sớm dấu hiệu và sơ cứu đúng trong “1 phút vàng” có thể giúp cứu sống trẻ và hạn chế biến chứng nghiêm trọng.
Cha mẹ nên trang bị kỹ năng sơ cứu cơ bản để bảo vệ trẻ trong những tình huống khẩn cấp.